Έβαλα ένα στοίχημα με τον εαυτό μου – να βρω αρκετούς και ενδιαφέροντες χριστουγεννιάτικους πίνακες ζωγραφισμένους από γυναίκες – και το κέρδισα. Βρήκα πάρα πολλούς και πραγματικά δυσκολεύτηκα να διαλέξω ποιούς να συμπεριλάβω σ’ αυτήν την ανάρτηση.
Σε κάποια συζήτηση που είχα πριν αρκετά χρόνια με τον τεχνοκριτικό Σπύρο Μοσχονά, τον ρώτησα γιατί δεν υπάρχουν στοιχεία για ελληνίδες καλλιτέχνιδες και μου απάντησε: “γιατί δεν υπάρχουν πίνακες τους στις δημόσιες πινακοθήκες. Πως να μιλήσεις για κάποιον ή να αναφερθείς στο έργο του αν δεν έχεις δείγματα της δουλειάς του”.
Ευτυχώς, αυτό σιγά-σιγά αλλάζει. Ένα από τα καλά που έφερε μαζί του ο 21ος αιώνας είναι η αποκατάσταση της θέσης και της συμβολής των γυναικών στην ιστορία της ανθρωπότητας. Νάναι καλά το διαδίκτυο. Πίνακες που παρέμεναν για χρόνια κλεισμένοι σε κάποιο αστικό διαμέρισμα και τους έβλεπαν μόνο οι ιδιοκτήτες και οι φίλοι τους, τώρα ταξιδεύουν στον παγκόσμιο ιστό. Τα μουσεία ανασύρουν από τα υπόγεια τα αραχνιασμένα έργα που φέρουν θηλυκές υπογραφές. Επιτέλους, μπορούμε να τα απολάυσουμε.

περ. 1636-37, λάδι σε καμβά, 311 x 206 cm, Καθεδρικός ναός Pozzuoli, Νάπολη

πριν το 1746, 24,7 x 18,4 cm, Gemäldegalerie Alte Meister, Staatliche Kunstsammlungen, Δρέσδη

ακουαρέλα σε χαρτί, 27 x 22,2 cm, ιδιωτική συλλογή

λάδι σε καμβά, 144,2 x 174,6 cm, ιδιωτική συλλογή

λάδι σε καμβά, 40,64 x 50,8 cm, ιδιωτική συλλογή

1896, λάδι σε καμβά, 55,9 x 78,7 cm, ιδιωτική συλλογή

περ. 1896, λάδι σε πάνελ, 38,1 x 23,2 cm, ιδιωτική συλλογή

λάδι σε καμβά, 95 x 124 cm, ιδιωτική συλλογή

1910

1911, τέμπερα και νερομπογιές σε υφαντό, 30 x 42,3 cm, ιδιωτική συλλογή

1911, λάδι σε καμβά, 81,3 x 61 cm, ιδιωτική συλλογή

1912, καρτ ποσταλ, 14 x 8,9 cm, Museum of Fine Arts, Βοστώνη

1912-1914, λάδι σε καμβά, 88 x 72 cm, ιδιωτική συλλογή

1910ς, λάδι σε καμβά, 52,07 x 71,12 cm, ιδιωτική συλλογή

1916, εικονογράφηση εξωφύλλου για το περιοδικό Vogue, Δεκέμβριος 1916

1919, λάδι σε ξύλο, 15 x 23 cm, ιδιωτική συλλογή

1920, γκουας και κάρβουνο σε χαρτόνι, 60,96 x 45,72 cm,

1923, λάδι σε καμβά, 102,6 × 66,7 cm, Avery Library, Νέα Υόρκη

1930, μικτή τεχνική, 22 x 29 cm, ιδιωτική συλλογή

1930, Yale University Art Gallery, Κοννέντικατ

1931, κάρβουνο, 35 Χ 27 cm, ιδιωτική συλλογή

1934, υδατογραφία σε χαρτί, 30,2 x 45,2 cm, ιδιωτική συλλογή

1935, υδατογραφία, ιδιωτική συλλογή

1939, μελάνι και νερομπογιές, 21,0 x 16,5 cm, ιδιωτική συλλογή

1941, λάδι σε καμβά, 51,8 x 61,5 cm, McMichael Canadian Art Collection, Kleinburg, Οντάριο

1942, λάδι σε καμβά, 152,4 x 96,5 cm, ιδιωτική συλλογή

1943, λάδι σε καμβά, ιδιωτική συλλογή

1953, λάδι σε καμβά, 96 x 86 cm, ιδιωτική συλλογή

1957, λάδι σε χαρτόνι, 40 x 50 cm, Dorset Museum, Dorchester

λάδι σε χαρτόνι, 75 x 49 cm, Guildhall Art Gallery, Λονδίνο

1960, γκουας και μπογιά φοσφόρου σε χαρτί, 61,8 x 86 cm, ιδιωτική συλλογή

1960, χριστουγεννιάτικη κάρτα, 17,2 x 19,3 cm, ιδιωτική συλλογή

1967, λάδι σε χαρτόνι, 75 x 100 cm, ιδιωτική συλλογή

1993, υδατογραφία σε χαρτί, 45 x 52,5 cm, Taipei Fine Arts Museum,

2009, λάδι σε καμβά, 50,8 x 40,6 cm, ιδιωτική συλλογή

2021, λάδι σε καμβά, 30 x 24 cm, ιδιωτική συλλογή

2022

2022, λάδι σε καμβά, 50,8 x 71,12 cm, ιδιωτική συλλογή

2022